Zasoby PW (druk + online)
|
Przeszukiwanie wspólnego katalogu bibliotek PW oraz zasobów elektronicznych (prenumerowanych przez PW i wybranych ogólnodostępnych)
|
|
| Lista e-baz / Lista czasopism / Biblioteka Cyfrowa / Układ działowy zbiorów | |
Plany zarządzania danymi badawczymi
Plany zarządzania danymi badawczymi
Wprowadzenie
Dane badawcze są to wszystkie dane, które zostały zebrane, wytworzone, zaobserwowane w trakcie procesu badawczego, mającego na celu otrzymanie wyników naukowych.
Dane badawcze to:
- surowe dane (które uzyskano bezpośrednio w wyniku zastosowania narzędzia badawczego),
- przetworzone dane (opracowane).
Przykłady danych badawczych:
- notatki z eksperymentów, dzienniki
- protokoły laboratoryjne, opisy procedur
- opisy metodologiczne
- próbki
- artefakty, obiekty
- dokumenty tekstowe
- kwestionariusze, ankiety
- nagrania audio lub wideo
- fotografie, obrazy
- zawartość baz danych (obrazy, teksty, nagrania audio i wideo)
- oprogramowanie (skrypty, pliki wejściowe)
- wyniki symulacji komputerowych
- modele matematyczne i algorytmy
Otwarte dane badawcze – to dane wytworzone w trakcie badań i użyte w pracy naukowej, do których każdy użytkownik ma swobodny i bezpłatny dostęp. Dane te można wykorzystywać, modyfikować i udostępniać zgodnie z prawem.
Niektóre dane mogą być archiwizowane w modelu zamkniętym, z uwagi na:
- komercjalizację wyników badań, np. zgłoszenie wynalazku do ochrony patentowej
- bezpieczeństwo narodowe
- ochronę danych osobowych
- ograniczenia z tytułu praw autorskich
Data set – uporządkowany zbiór danych, udostępniony w danym repozytorium, odnoszący się do danego tematu, opatrzony metadanymi opisującymi jego zawartość.
Open Access - finansowanie
Open Access - finansowanie
Wprowadzenie
Open Access (OA)
Publikacja artykułu w modelu gold open acces w prestiżowym czasopiśmie wiąże się koniecznością pokrycia kosztów wydawniczych (tzw. APC- Article Processing Charge). Opłata APC ma pokryć oprócz standardowych procesów redakcyjnych, także koszty administracji i zarządzania recenzjami, produkcji artykułów w formacie PDF czy udostępniania publikacji na serwerze wydawcy. Wydatek ten pokrywają autorzy publikacji lub instytucje ich finansujące. W zależności od wydawnictwa może on wynosić od 1 000 do 5 000 EUR, USD, CHF.
Publikowanie w otwartym dostępie może zostać sfinansowane z:
- Grantów projektów naukowych
- Programów publikowania otwartego w ramach licencji:
- krajowych (Elsevier A, Springer)
- konsorcyjnych (np. ACS, RSC, IoP, CUP)
- Programów uczelnianych (np. IDUB Open Science - w przypadku artykułów, których opublikowanie nie może zostać w pełni sfinansowane w ramach programów krajowych i konsorcyjnych)
W kolejnych zakładkach szczegółowo opisano poszczególne programy.
W przypadku pytań prosimy o kontakt z Oddziałem Informacji Naukowej i Analiz Bibliometrycznych: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.; tel. 22 234 7300
Plan S
Plan S - obowiązek publikowania otwartego
Plan S
Plan S to inicjatywa cOAlition S, międzynarodowego konsorcjum agencji i fundacji finansujących badania naukowe, zapoczątkowana w 2018 roku. W gronie sygnatariuszy cOAlition S znajduje się również Narodowe Centrum Nauki.
Cel i zakres Planu S
Zgodnie z założeniami Planu S publikacje naukowe będące rezultatem badań finansowanych przez członków cOAlition S w ramach konkursów ogłoszonych po 1 stycznia 2021 roku muszą zostać opublikowane:
- w czasopismach otwartego dostępu,
- na otwartych platformach publikacyjnych,
- lub natychmiast udostępnione w otwartych repozytoriach - bez okresu embarga.
Obowiązek publikowania w otwartym dostępie dotyczy wszystkich typów publikacji naukowych opartych na wynikach badań finansowanych w całości lub częściowo przez członków cOAlition S. Zrozumiałe jest jednak, że osiągnięcie otwartego dostępu do monografii i rozdziałów w książkach może wymagać więcej czasu i osobnego procesu. W 2021 roku cOAlition S opublikowała stanowisko w formie rekomendacji w zakresie publikacji książkowych.
cOAlition S zdecydowanie zachęca do udostępniania danych badawczych oraz innych rezultatów badań zgodnie z zasadą: „tak otwarte, jak to możliwe – tak zamknięte, jak to konieczne”, a także do dzielenia się wynikami badań na ich wczesnym etapie przez publikowanie preprintów.
Główne założenia Planu S
- Autorzy lub ich instytucje zachowują majątkowe prawa autorskie do swoich publikacji.
- Niezależnie od wybranej ścieżki otwartego dostępu publikacja powinna zostać udostępniona niezwłocznie na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa (CC BY), chyba że instytucja finansująca dopuściła wyjątek.
- Jeżeli publikacja w otwartym dostępie wiąże się z opłatami, powinny one być pokrywane przez jednostki macierzyste lub agencje finansujące, a nie indywidualnie przez badaczy. Uznaje się, że każdy badacz powinien mieć możliwość publikowania swoich prac w otwartym dostępie.
- Instytucje finansujące apelują do rządów, uczelni, organizacji badawczych, bibliotek, akademii oraz towarzystw naukowych o wypracowanie wspólnych strategii, polityk i praktyk, w szczególności w celu zapewnienia transparentności procesów.
- Instytucje nie wspierają hybrydowego modelu publikowania.
- Zaleca się stosowanie identyfikatorów ORCID przez wszystkich uczestników procesu publikacyjnego.
Typy publikacji
W ramach Planu S wyróżnia się dwa główne typy wersji publikacji, które można udostępniać:
- postprint (ang. Author Accepted Manuscript, AAM) – wersja artykułu naukowego, która została przyjęta do publikacji po procesie recenzji, ale jeszcze nie zawiera określonej dla danego czasopisma identyfikacji graficznej i formatu redakcyjnego;
- ostateczna wersja wydawnicza (ang. Version of Record, VoR) – wersja publikacji udostępniona na stronie wydawcy, zawierająca określoną dla danego czasopisma identyfikację graficzną i format redakcyjny.
Zaleca się także otwarte udostępnianie preprintów (ang. Author’s Original Manuscript, AOM – wersja artykułu naukowego przed procesem recenzji i pracą redakcyjną, najczęściej będąca manuskryptem przesłanym do czasopisma), choć samo ich opublikowanie nie wystarcza do spełnienia wymagań Planu S.
